Płyny tiksotropowe to płyny, które z czasem stają się cieńsze pod ciągłym wpływem sił mechanicznych (naprężeń ścinających). Efekt ten opiera się na niszczeniu struktury płynu, w wyniku czego między cząsteczkami zachodzą niewielkie interakcje.

Siłami mechanicznymi mogą być na przykład mieszanie, ugniatanie, wstrząsanie lub pompowanie. Płyny te powracają do swojej pierwotnej lepkości (tj. lepkości) dopiero po usunięciu działających na nie sił. Im dłużej płyn był wystawiony na działanie sił, tym dłużej zajmie przywrócenie pierwotnej lepkości. Płyny, które nie odzyskują w pełni swojej pierwotnej lepkości nazywane są częściowo tiksotropowymi.

Praktycznymi przykładami płynów tiksotropowych są ketchup, pasta do zębów, margaryna i krem do golenia.

Nawiasem mówiąc, przeciwieństwem płynów tiksotropowych są płyny reopex. Ich lepkość wzrasta w czasie, gdy przykładane są siły. Po zwolnieniu sił, lepkość ponownie spada.